Kerk

Grote Kerkrazzia, 8 oktober 1944

De grote Kerkrazzia op 8 oktober 1944 was een ingrijpende gebeurtenis in Noord Limburg en ook in Kronenberg. Achter u, aan de andere kant van het pleintje staat een gemetselde zuiltje, monument met gedenkplaat “Sporen die bleven” ter herinnering aan deze gebeurtenis zoals u die in veel dorpen in deze omgeving  kunt vinden.  Achter de kerk,  achteraan op het kerkhof het gezamenlijke grafmonument voor 6  van de 9 Kronenbergse slachtoffers die allen hier op dit kerkhof herbegraven zijn.

De razzia in Kronenberg
In  Kronenberg werden 75 jongens en mannen in de leeftijd van 16 tot 60 jaar op het einde van de
H. Mis van half 8 naar buiten gestuurd of elders in het dorp aangehouden en hier aan de overkant in een boomgaard bijelkaar gedreven .

“Centrum” Kronenberg ,in vroeger tijden,  jaartal onbekend

In colonne moesten zij vervolgens via Sevenum naar Venlo lopen en werden daar mbv veewagens op transport gesteld naar Duitsland. De meeste van hen kwamen uiteindelijk terecht in Watenstedt bij de Hermann –Göring-werke, zo’n 400 km van Kronenberg.Van deze 75 dorpsgenoten keerden er 9 niet meer levend terug. Een dorpsgenoot kwam om bij een bombardement , de overigen door uitputting, ziekte, ondervoeding en heimwee. Nadat de stoffelijke overschotten overgebracht waren naar Nederland vond op 4 september 1951 de herbegrafenis plaats op het kerkhof  hier in Kronenberg.Achter de kerk op het  kerkhof onder de grote beukenboom bij het gedenkkruis, zgn. Calvariekruis, bevind zich het gemeenschappelijk grafmonument waarin 6  van de 9 omgekomen dorpsbewoners hun laatste rustplaats hebben gevonden. 

Op 24 september 2016 werd dit grafmonument gezamenlijk gerestaureerd door nabestaanden en leden van de Dorpsraad Kronenberg.

Nabestaanden en Dorpsraadleden aan het werk,

                                                                                                           en na afloop samen op de foto met koffie en vlaai

Op het kerkhof is ook Antoon Verstegen begraven die op 20 september 1944 door een verdwaalde kogel in het Groot veld om het leven kwam. (zie hieronder voor meer info )

Pastoor Kessels schreef op 10 november 1944 een brief aan alle Kronenbergse gedeporteerden om  hen  moed  in te spreken en te informeren over het thuisfront.
Niemand werd hierin vergeten zoals u hieronder kunt lezen.

Deze brief van pastoor Kessels wordt hieronder onverkort weergegeven;

 De 9  Kronenbergers slachtoffers van de Kerkrazzia zijn:

 

Foto’s overgenomen uit “Oorlogsbeeld 1940-1945 Sevenum, Kronenberg Evertsoord”
Uitgave Heemkundevereniging Sevenum 22-11-2014 pag. 148 en 149

Enkele persoonlijke documenten van Jan Verstappen, een van de gedeporteerden

ausweis

afschrift brutoloon jan verstappen

De Kerkrazzia vond plaats in een groot gedeelte  van Noord Limburg. Bijgevoegde kaart geeft een goed overzicht van de omvang

overzichtskaart van het totale gebied waar de grote Kerkrazzia plaats vond.

Noodlot treft Antoon Verstegen
Kronenberger Antoon (Toeën)  Verstegen (12 aug 1880 – 23 sept 1944) wordt door een noodlottig ongeval  getroffen en is eveneens op het kerkhof achter de kerk begraven.

Op 20 september 1944 vond er een vuurgevecht plaats tussen verzetslieden van de Ordedienst en Duitse militairen bij hoeve Rust Roest in Sevenum, waarbij aan beide zijden doden vielen. De Duitsers trokken zich terug en de aanwezige leden van het Sevenumse verzet gingen er ook vandoor.

Enkele dagen later, op 23 september, werden door het verzet de achtergebleven wapens op de boerderij Rust Roest opgehaald. Zij gingen hiermee op weg door het Groot Veld om de wapens in de bossen bij Kronenberg op te slaan. Onderweg ontstond in het veld opnieuw een vuurgevecht met Duitse militairen. Hierbij raakte Toeën Verstegen dodelijk gewond. Hij was in het Groot Veld achter hun boerderij aan de Simonsstraat mais aan het oogsten en werd getroffen door een verdwaalde kogel. Hij overleed diezelfde dag aan zijn verwondingen.
Toeën ligt begraven op het kerkhof in Kronenberg.

Bronnen:
A.P.M. Cammaert, Het  verborgen front. Geschiedenis van de georganiseerde illegaliteit in de provincie Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog (Leeuwarden, 1994) pag. 889.
N.N., Sèrum in d’n ôzel. Oorlogsrelaas van een dorp in de Peel (Sevenum, 1946), pag. 32.
Mondelinge informatie van H.M. Draak-Verstegen, nicht van de overledene.